Na pograniczu kultury i religii, w ktorym my zyjemy, zawsze moga istniec pewne nieporozumienia i problemy. Zadaniem Kosciola katolickiego dwoch obrzadkow - lacinskiego i bizantyjskiego - jest lagodzenie konfliktow. Biskup greckokatolicki ze Stanislawowa, blogoslawiony Grzegorz Chomyszyn, rozumial problemy i chcial je rozwiazywac w duchu chrzescijanskim. Nie zostal jednak zrozumiany przez swoj narod, a zwlaszcza przez nacjonalistow ukrainskich. Przestrzegal przed herezja nacjonalizmu, ktora wynosila narod ponad Pana Boga, a w konsekwencji doprowadzila 11 lipca 1943 roku do "Krwawej Niedzieli" na Wolyniu. Na przelomie XX i XXI wieku we Lwowie dwaj kardynalowie, Marian Jaworski i Lubomyr Huzar, jako metropolici dwoch obrzadkow katolickich starali sie praktycznie wspolpracowac w dziele pojednania i lagodzenia sporow. Czynili to zawsze 1 listopada na Cmentarzu Obroncow Lwowa, czyli "Orlat Lwowskich". Wierni obu Kosciolow do dzisiaj wspominaja te lata i dziekuja za poczatek prawdziwego dialogu i modlitwy. Pomiedzy Polakami i Ukraincami po wojnie bylo wiele tzw. pojednan w milosci, ktore nie daly oczekiwanych rezultatow. Obecnie na naszym pokoleniu spoczywa obowiazek pojednania w prawdzie, bo tylko ona moze nas wyzwolic (J 8.32).

Анотація наукової статті з філософії, етики, релігієзнавства, автор наукової роботи - Marian Buczek


The Roman Catholic Church in Ukraine reconciling Polish and Ukrainians in love and truth

The characteristic features of the borderland are conflicts and misunderstandings. The church of both rites, Latin and Byzantine, should not stay aside. The Greek Catholic bishop Hryhory Chomyszyn from Stanislawow belonged to those people who wanted to reach an agreement in the spirit of a Christian peace. He was not understood by his people and especially by the Ukrainian nationalists. He warned against the heresy of nationalism that would put the nation above God, and consequently led on July 11, 1943 to "Bloody Sunday" in Volyn. At the turn of the 20th and 21st centuries in Lviv, two cardinals Marian Jaworski and Lubomyr Huzar, as the metropolitans of two Catholic rites, tried practically to cooperate in the work of reconciliation and alleviation of disputes. After the war there were many socalled reconciliations in love between Poles and Ukrainians that did not give the desired results. At present, our generation is obliged to reconcile in truth, because only it can bring liberation to us (J 8.32).


Область наук:
  • Філософія, етика, релігієзнавство
  • Рік видавництва: 2019
    Журнал
    Res Cresoviana
    Наукова стаття на тему 'Kosciol rzymskokatolicki na Ukrainie wobec pojednania polsko-ukrainskiego w milosci i prawdzie'

    Текст наукової роботи на тему «Kosciol rzymskokatolicki na Ukrainie wobec pojednania polsko-ukrainskiego w milosci i prawdzie»

    ?Bp Marian Buczek

    Charkow-Zaporoze

    KOSCIOL RZYMSKOKATOLICKI NA UKRAINIE WOBEC POJEDNANIA POLSKO-UKRAINSKIEGO W MILOSCI I PRAWDZIE

    Znam Ukraine oraz stosunki tam panujace od 1987 roku po dzien dzisiejszy. Przez 16 lat pracowalem we Lwowie i wtedy poznalem specyfike zachodniej Ukrainy, a od roku 2007 do 2014 w Charkowie i Zaporozu, gdzie poznalem inna, wschodnia Ukraine oraz centrum1. Moge teraz zrozumiec bardzo zlozony stan stosunkow pomiedzy poszczegolnymi regionami tego ciekawego kraju. Centrum wladzy w Kijowie nie ma wspolnego jezyka z tzw. "Galicja", czyli Ukraina Zachodnia. Sprawa ta ciagle przewijala sie w mojej pracy duszpasterskiej.

    Wladze panstw zachodnich, w tym Polski, prowadzac dialog z Kijowem, dochodza do dobrych stanowisk, zrozumienia i wspolpracy. Lokalne wladze we Lwowie nie uznaja przyjetych uzgodnien czy porozumien. W to wmieszana jest Cerkiew, czy to prawoslawna trzech denominacji, czy greckokatolicka na zachodniej Ukrainie.

    1 Annuario Pontificio, Citta del Vaticano, 2014 року, s. 360.

    Do roku 1939 na terenie Galicji, czyli do Zbrucza, zyli w umiarkowanej zgodzie Polacy i Ukraincy, czyli rzymskokatolicy i grekokatolicy. Na tym terenie silne byly ukrainskie ruchy narodowowyzwolencze. Mieszkancy tych ziem od wiekow zyli w symbiozie, zawierali mieszane malzenstwa oraz w konsekwencji - swietowali wspolnie swieta koscielne Boze Narodzenie i Wielkanoc, czyli podwojnie, oraz Jordan czy Boze Cialo. Biskupi grekokatoliccy na tym terenie przed wojna reprezentowali dwa nurty: abp metropolita Lwowa Andrzej Szeptycki czysto bizantyjski, czytaj: prawoslawny, natomiast bp Grzegorz Chomyszyn ze Stanislawowa lacinski, czyli proeuropejski. Odbijalo sie to na stosunkach spolecznych i politycznych. Bp Chomyszyn2 tonowal radykalne sposoby dzialania swieckich dzialaczy, nawiazywal do dialogu na wzor zycia Kosciola lacinskiego. Metropolita Szeptycki tolerowal radykalizm oraz przemoc, czasem nie potrafil umiejetnie kierowac ruchem narodowowyzwolenczym.

    W czasie II wojny swiatowej okupanci: Niemcy oraz Sowieci sprytnie wykorzystywali tutejsze animozje i doprowadzili do tragedii obu narodow oraz Kosciolow. Krwawa niedziela 11 lipca roku 1943 na Wolyniu jest konsekwencja tego, co dzialo sie wczesniej oraz w czasie okupacji. Po zakonczeniu wojny nie mowilo sie o tych tragicznych latach wzajemnych mordow. Centralna i wschodnia Ukraina nie wiedziala, co sie tu dzialo pomiedzy Polakami i Ukraincami. Dopiero w dobie obecnej ludzie dowiaduja sie o tej wielkiej tragedii. Kiedy prezydentem byl Leonid Kuczma, to zgodzil sie na podanie liczby zamordowanych Polakow. W Parlamencie Ukrainy byla wielka i burzliwa dyskusja za prezydenta Wiktora Juszczenki, kiedy chcial zrownac kombatantow Armii Czerwonej z kombatantami UPA. Na wschodniej Ukrainie w srodkach masowego przekazu bylo wiele na ten temat i bardzo negatywnie oceniano UPA.

    Przelom na plaszczyznie miedzypanstwowej stanowily rozmowy Warszawy z Kijowem, ktore doprowadzily do spotkania w Porycku (dzisiaj Pawliwka) na Wolyniu w roku 2003 w 60 rocznice mordow wolynskich3. Tam prezydent Ukrainy Leonid Kuczma przyznal sie do mordow na Polakach, a prezydent Polski Aleksander Kwasniewski powiedzial, ze "mordy nie przyniosly Wam wolnosci, tylko wstyd". Msze sw. celebrowal kard. Marian Jaworski ze Lwowa wraz z kard. Lubomyrem Huzarem. Ci dwaj hierarchowie potrafili ze soba rozmawiac nawet na trudne tematy, czego nie robil nigdy kard. Miroslaw Lubacziwski, poprzednik Huzara. W roku 2005, w czasie uroczystego otwarcia Cmentarza Orlat Lwowskich, byli tez prezydenci obu panstw

    2 Blogoslawiony Meczennik Grzegorz Chomyszyn, biskup stanislawowski, Dwa Krolestwa, Krakow 2017.

    3 www.rkc.in.ua, 11.07.2003.

    - Aleksander Kwasniewski oraz Wiktor Juszczenko. Msze celebrowal kard. Jaworski wespol z kard. Huzarem. Kardynalowie Marian i Lubomir przez wiele lat przykladnie zbierali sie na modlitwe w kwaterze "Orlat" i "Siczowych Strzelcow" na Cmentarzu Lyczakowskim 1 listopada. Pokazywali duchowienstwu i wiernym, ze mozna spotykac sie i modlic za ofiary walk bratobojczych z roku 19184.

    Wracajac do tematu niniejszego artykulu, trzeba powiedziec, ze odbylo sie kilka pojednan w milosci pomiedzy Kosciolem polskim i ukrainskim. W roku 1987, 17 pazdziernika, podczas spotkania w Rzymie kardynalowie Jozef Glemp, prymas Polski, oraz Miroslaw Lubacziwski, arcybiskup wiekszy dla grekokatolikow, podpisali porozumienie o wspolpracy oraz przebaczeniu win5.

    Warto zaznaczyc, ze dzien po poswieceniu odbudowanego Cmentarza Orlat w 2005 roku odbylo sie szybkie pojednanie, ktore podpisali kard. Huzar oraz abp Jozef Michalik, przewodniczacy Episkopatu Polski. Nie bral w nim udzialu kard. Jaworski6, ktory stwierdzil, ze to nic nie da. I mial racje, gdyz nie powiedziano prawdy

    0 tragicznych wydarzeniach, ktore nas dziela, ani nie pokazano, jak sie pojednac.

    Pielgrzymka papieza Jana Pawla II na Ukraine, ktora odbyla sie w dniach 2327 czerwca 2001 roku, pokazala, ze narody pobratymcze moga byc razem. Atmosfera, jaka wtedy panowala we Lwowie, zadziwiala wielu obserwatorow. Narod ukrainski

    1 polski pokazal, ze chce byc razem i moze byc razem. Kard. Huzar wobec papieza wyznal grzechy synow i corek UGKC i poprosil o przebaczenie. Owocem tej zgody i jednosci byla decyzja kard. Huzara, ze pozwala rzymskokatolikom modlic sie w kosciele Matki Bozej Gromnicznej we Lwowie. Jak wiadomo, swiatynia ta - oddana przez wladze grekokatolikom - pozostaje koscia niezgody. Uzytkujacy ja grekokatolicy sa przeciwni oddaniu. Takze wtedy, 1 grudnia 2002 roku, po zezwoleniu kard. Huzara7 nie chcieli sie zgodzic i grozili, ze z siekierami beda tej swiatyni bronic. Kard. Huzar powiedzial: "ja pojde pierwszy, to mnie siekiera uderzcie". Przyszedl na te Msze, ktora celebrowal kard. Jaworski, i nikt juz nie protestowal.

    O braku dobrej woli i checi dialogu mowia nam Komarno i Lwow, gdzie nasze swiatynie wladze przekazaly grekokatolikom. Swiatynie te nie sa im potrzebne, gdyz w Komarnie maja jeszcze dwie cerkwie, a nasz kosciol uzytkuja okazyjnie, by pokazac, ze jest im niezbedny. We Lwowie otrzymali wiele naszych swiatyn, a kosciola Matki

    4

    5

    6 7

    www.rkc.in.ua, 01.11.2004.

    Abp Swiatoslaw Szewczuk, Dialog leczy rany, Krakow 2017, s. 90.

    Ibidem, s. 94.

    www.rkc.in.ua, 15.12.2002.

    Bozej Gromnicznej nie opuscili, mimo iz otrzymali po drugiej stronie ulicy kosciol sw. Kazimierza. Obecny abp wiekszy Kosciola grekokatolickiego Swiatoslaw Szewczuk w ksiazce Dialog leczy rany, wydanej w lutym 2018 roku, proponuje, by mianowac dla kosciola Matki Bozej Gromnicznej kaplana birytualiste, dzieki czemu problem zostanie rozwiazany8. Nie rozwiaze to jednak sporu.

    Przy pomocy dialogu oraz wladz cywilnych udalo sie "wywalczyc" przekazane koscioly m.in. w Krakowcu, Stojanowie, Kulikowie czy Sokalu. Byly sytuacje, kiedy musielismy zbudowac nowe swiatynie, jak w Brodach czy Tarnopolu. Tam nasze koscioly przejeli grekokatolicy na katedry, a kard. Jaworski, widzac, ze nic nie uzyskamy, a sila nie odbierzemy, bo nas jest malo, postanowil wybudowac nowe, piekne swiatynie. Sprawa swiatyn przekazanych przez wladze grekokatolikom nie jest uregulowana prawnie wedlug prawa koscielnego. Proponowalismy rozmowy i spisanie protokolu przekazania grekokatolikom swiatyn, ktore nie sa potrzebne. Nie przynosi to rezultau, gdyz jest kilka obiektow dla nas koniecznych dla Liturgii, o ktore my sie ubiegamy, a oni nie chca oddac. Sytuacja ta jest przedziwna, gdy caly swiat nie potrafi zrozumiec, dlaczego katolicy dwoch obrzadkow, majacy jednego papieza w Rzymie, na Ukrainie nie moga sie porozumiec i wspolpracowac ze soba. Nie pomagaja rozmowy w Rzymie wobec papieza czy po wspolnych rekolekcjach biskupow przy udziale nuncjusza apostolskiego. Znana jest sytuacja w czasie Synodu Biskupow w Rzymie w 2016 roku, gdy abp Mokrzycki wobec papieza Franciszka powiedzial, ze w Komarnie nasi wierni modla sie pod golym niebem na cmentarzu przy 20-stopniowym mrozie, bo grekokatolicy nie wpuszczaja nas do zabranego nam kosciola. Na sali synodalnej uslyszano okrzyk "och" oraz "uuu" 9.

    Wielu rozmowcow i komentatorow stawia nam ciagle pytanie o dialog. Jest on pomiedzy wiernymi, troche pomiedzy duchownymi, a brak rzeczowego dialogu na poziomie hierarchii. Hirarchia cerkiewna niestety slucha skrajnych nacjonalistow oraz blokuje wszelkie rozmowy. Jest prawda, ze wzajemnie sie uzupelniaja: albo biskup slucha dzialaczy nacjonalistycznych, albo dzialacze wykonuja to, co on mowi. Mam przyklad z wojewodztwa Poltawa, gdzie wladza nie wyrazala zgody na budowe kosciola rzymskokatolickiego w Mirgorodzie, gdyz arcybiskup prawoslawny Filip zabronil. Prezydent miasta odpowiedzial ktotko: "jakby tobie twoj biskup zakazal dac zgode na budowe swiatyni, czy ty bylbys jemu przeciwny?". (Ten arcybiskup wraz

    8 Abp S. Szewczuk, op. cit., s. 109.

    9 Abp Mieczyslaw Mokrzycki, Wypowiedz do biskupow na 49 Konferencji Episkopatu Rzymskokatolickiego Ukrainy, 01.12.2017.

    z arcybiskupami Mokrzyckim i Szewczukiem w roku 2012 przekazywali na placu sw. Piotra w Watykanie chionke od narodu ukrainskiego papiezowi Benedyktowi XVI) 10. Nasi rozmowcy w Europie11 wiele razy pytaja, czy to jest naprawde problem na zachodniej Ukrainie z grekokatolikami, czy pomiedzy prawoslawnymi? Odpowiadamy, ze pomiedzy katolikami; co dla nich jest nie do zrozumienia.

    Zmarly w maju 2017 roku kard. Lubomyr Huzar w jednym z ostatnich wywiadow w 2014 roku na pytanie, dlaczego jest wojna na wschodzie Ukrainy ?, odpowiedzial: Pan Bog decyduje o losach swiata i narodow, skoro dopuscil do tej wojny, to chce nam cos przez to pokazac. Moze mamy sie nawrocic, pojednac, przebaczyc moze trzeba jakiejs ekspiacji za nasze grzechy12. W podobny sposob w tym samym roku wypowiedzial sie w wywiadzie abp Mieczyslaw Mokrzycki, za co zostal zaatakowany przez skrajnych nacjonalistow, ktorzy nie czytali jego wywiadu tylko korzystali z komentarzy. Widac z tego, co przytoczylem, ze latwiej prowadzic rozmowy z wladzami swieckimi, ktore znaja problemy, jakie byly w przeszlosci, niz z hierarchia Kosciola greckokatolickiego.

    Do tej pory wiele razy odbyly sie pojednania w milosci, ale nadal brak pojednania w prawdzie, gdzie az prosi sie o konkrety.

    Kard. Jaworski, bedac metropolita we Lwowie, umial dogadac sie z prezydentem Kuczma i zdobyc jego zaufanie. To Kuczma wymusil na wladzach Lwowa zgode na stopniowe udostepnianie rzymskokatolikom w celu odprawiania Mszy Swietych kosciola sw. Marii Magdaleny, ktory do dzisiaj jest "sala muzyki organowej". Obecnie odprawiamy tam codziennie, a w niedziele sa az trzy Msze Swiete, mimo ze swiatynia nie zostala jeszcze oddana13. Prezydent Kuczma oddal tez Dom Arcybiskupow Lwowskich. W czasie pielgrzymki papieza w 2001 roku obiecal na pismie, ze za 5 lat budynek bedzie w calosci przekazany rzymskokatolikom. Przed uplywem swej kadencji, na prosbe kard. Jaworskiego, polecil, by oddanie obiektu przyspieszyc o rok. Tak tez sie stalo14. Bylo to opatrznosciowe, gdyz jego nastepca, prezydent Juszczenko, jako bardzo niezdecydowany, nie oddal nikomu wlasnosci koscielnej ani nie potrafil podjac zadnej odwaznej decyzji.

    W 2013 roku, w 70 rocznice mordow na Wolyniu, modlono sie w katedrze w Lucku z udzialem prezydenta Polski Bronislawa Komorowskiego i wicepremiera Ukrainy

    10 Film Kriz Terni, www.rkc.in.ua, 25.12.2012.

    11 Spotykalem sie wiele razy w czasie Konferencji Sekretarzy Episkopatow Europy.

    12 Film Kardynal Lubomir Huzar, www.rkc.in.ua, 08.07.2017.

    13 Ralacja ustna proboszcza parafii, ks. Pawel Tomys OMI, 20.05.2018.

    14 Rozmowa ustna kard. Jawoskiego z prezydentem Kuczma, Kijow, 10.01.2004. Bylem swiadkiem tej rozmowy.

    Konstantyna Griszczenki. Przewodniczyl nuncjusz apostolski w Ukrainie abp Thomas Gulikson, kazanie wyglosil abp Mokrzycki ze Lwowa. Obecni byli: bp Jozafat Howera, egzarcha lucki, bp Bogdan Dziurach, sekretarz Synodu Grekokatolickiego Ukrainy, oraz nasi biskupi lacinscy. Przed ta rocznica zbieralismy sie trzy razy jako biskupi katoliccy Ukrainy dwoch obrzadkow, aby przygotowac wspolny List Pasterski do wiernych o przebaczeniu i pojednaniu. Nie doszlismy do zgody i wydano dwa listy. Grekokatolicy w swoim liscie poprosili o przebaczenie, a sami wyliczyli zbrodnie, jakie Polacy uczynili na narodzie ukrainskim. W propozycji wspolnego listu postulowalem fraze "bracia Polacy, wybaczcie nam za tych synow i corki ukrainskiego narodu, ktorzy w одна тисяча дев'ятсот сорок три roku sprzeniewierzyli sie przykazaniu NIE ZABIJAJ", ale tego nie przyjeli. Taka postawa wywoluje w Polsce myslenie, ze to caly narod ukrainski mordowal Polakow w tych strasznych czasach. Skoro znane sa nazwiska prowodyrow oraz wykonawcow zbrodni, to trzeba ich wskazac i prosic o przebaczenie. W przeciwnym wypadku, nie wiemy, za kogo mamy przepraszac.

    W czerwcu tego samego roku w Warszawie mialy miejsce wspolna modlitwa i podpisanie porozumienia, ktorych stronami byli: arcybiskup wiekszy dla grekokatolikow na Ukrainie Swiatoslaw Szewczuk, grekokatolicki abp Jan Martyniak z Przemysla, abp Jozef Michalik, przewodniczacy Episkopatu Polski, oraz - przymuszony - abp Mieczyslaw Mokrzycki , przewodniczacy lacinskiego Episkopatu Ukrainy15. Po tej deklaracji w naszych relacjach nic sie nie zmienilo, co wiecej - zaczely sie problemy z szanowaniem miejsc pochowku naszych pomordowanych katolikow-Polakow. Ostatnio, jak wiemy, wydano zakaz ekshumacji szczatkow pochowanych w miejscach zbrodni.

    Jako swiadek tych wydarzen od тисяча дев'ятсот дев'яносто один roku, pragnalbym, aby nasi arcybiskupi katoliccy Ukrainy dwoch narodow i obrzadkow Swiatoslaw Szewczuk i Mieczyslaw Mokrzycki staneli w prawdzie na miejscu pochowania pomordowanych rzymskoka-tolikow i Polakow oraz Ukraincow. Tam powinni poprosic o przebaczenie za popelnione zbrodnie w roku 1943 oraz w nastepnych latach.

    Podobnie wszyscy biskupi bizantyjscy i lacinscy z Ukrainy powinni zebrac sie w roznych miejscach martylologii oraz wspolnie blagac Milosiernego Boga o przebaczenie. W czasie tej modlitwy nalezy w kazdym miejscu postawic krzyze, przed ktorymi rodziny pomordowanych moga sie modlic i skladac kwiaty oraz bez przeszkod i leku do tych miejsc przybywac.

    15

    www.rkc.in.ua, 28.06.2013.

    Misjonarze Oblaci w roku 2007 postawili krzyz i tablice w miejscu meczenstwa o. Ludwika Wrodarczyka, ktory bedac proboszczem parafii Okopy (obecnie Netreb), 8 grudnia 1943 roku zostal zamordowany w wieku 36 lat. Na pamiatkowej tablicy znajduje sie napis: "zginal smiercia meczenska, pozostajac do konca wierny swemu powolaniu". Jego proces beatyfikacyjny rozpoczal sie za zgoda Konferencji Episkopatu rzymskokatolickiego Ukrainy 11 maja 2016 roku16.

    Wladze panstwowe Polski i Ukrainy powinny umozliwic odnajdywanie miejsc pomordowanych i identyfikacje ofiar poprzez ekshumacje cial. Dopiero wtedy poznamy prawde o faktycznej liczbie pomordowanych i pochowanych po obu stronach.

    Nalezy pamietac, ze w czasie mordow na Wolyniu zabijani byli mieszkajacy tam: Polacy, Czesi, Zydzi, prawoslawni, Rosjanie i Ukraincy oraz ukrainscy neounici, a takze Ukraincy ratujacy Polakow. Mordow dokonali skrajni nacjonalisci z greckokatolickiej Galicji, ktorzy do walki zwerbowali tez miejscowa ludnosc. Wszystko zostalo wczesniej dokladnie zaplanowane przez neopoganska, a zarazem skrajnie nacjonalistyczna ideologie antyludzka i antychrzescijanska. Mordowano wtedy ludnosc miejscowa wraz z duchowienstwem, a swiatynie spalono i zniszczono. W tym czasie, w 1943 roku, zamordowano dwoch prawoslawnych biskupow: Manuila powiesili za odmowe wspolpracy z UON-UPA, z kolei metropolite wolynskiego i luckiego oraz egzarche Ukrainy podleglego Moskwie Oleksandra Jakubowicza Gromadzkiego, ktory potepil ich za ludobojstwo, rozstrzelali w wiosce Smyka, gdzie przy drodze stoi pomnik z czarnego granitu. O tragicznej sytuacji uratowanych z rzezi wolynskiej niech swiadczy fakt, ze 12 marca 1944 roku 300 uchodzcow, ktorzy schronili sie w klasztorze dominikanow w Podkamieniu, zostalo zamordowanych wraz 5 duchownymi17.

    Mowiac o wzajemnym poznaniu, porozumieniu i przebaczeniu trzeba nam szukac postaci hierarchow greckokatolickich, ktorzy umieli prowadzic dialog. Takim biskupem byl blogoslawiony meczennik Grzegorz Chomyszyn, biskup w Stanislawowie. W roku 2016 ukazaly sie jego wspomnienia pt. Dwa Krolestwa18, wydane w jezyku ukrainskim z moim slowem wstepnym, a w 2017 roku - w jezyku polskim, ze slowem wstepnym kard. Mariana Jaworskiego19. Na Ukrainie ksiazka ta zostala zignorowana, a nawet zakwestionowano jej autentycznosc, gdyz nie pasuje ona do wspolczesnej narracji politycznej. Wszyscy biskupi diecezjalni w Polsce otrzymali tekst tej

    16 www.rkc.in.ua, 11.05.2016.

    17 Marian Buczek, Igor Sedelnik, Parafie, koscioly oraz kaplice, Lwow 2008, s. 275.

    18 Blogoslawiony Meczennik Grzegorz Chomyszyn, biskup stanislawowski, Dwa Krolestwa, Lublin 2016.

    19 Blogoslawiony Meczennik Grzegorz Chmyszyn, biskup stanislawowski, Dwa Krolestwa, Krakow 2017.

    publikacji. Od 17 biskupow otrzymalem piekne rzeczowe podziekowania z zaznaczeniem, ze teraz rozumieja oni sytuacje, jaka panowala i panuje pomiedzy dwoma obrzadkami i narodami. Przewodniczacy Episkopatu Polski abp Gadecki 30 grudnia 2017 roku w katechezie wygloszonej w Radio Maryja, mowiac o patriotyzmie, wspominal o problemach, jakie byly na Ukrainie przed wojna, oraz o zagrozeniach skrajnego nacjonalizmu, o czym mowi ksiazka blogoslawionego biskupa meczennika pt. Dwa Krolestwa.

    W biezacym roku przypada juz 75 rocznica MORDOW na Wolyniu. Abp Szewczuk powiedzial do abpa Mokrzyckiego, ze jeszcze nie czas na modlitwy i pojednanie. Jednoczesnie w wywiadzie po opublikowaniu ksiazki pt. Dialog leczy rany powiedzial, ze w pazdzierniku w Rzymie w czasie Synodu Biskupow poswieconego mlodziezy bedziemy jednac sie ze soba i modlic o zgode i pojednanie.

    Biskupi rzymskokatoliccy Ukrainy zbiora sie w Lucku i beda sie modlic w miejscach pochowku ofiar 7 lipca, a w katedrze w niedziele, 8 lipca. Nabozenstwu ma przewodniczyc i kazanie wyglosic bp Bronislaw Bernacki z Odessy. W tym roku nie bedzie sie z nami modlil nuncjusz apostolski na Ukrainie abp Claudio Gugerotti20.

    Trzeba wreszcie, zgodnie ze slowami Chrystusa zapisanymi w Ewangelii sw. Jana 8,32, zaufac prawdzie, ktora nas wyzwoli. Trzeba koniecznie zasiasc do stolu rokowan w prawdzie oraz otwarcie porozmawiac o problemach, jakie wynikly miedzy nami w ostatnich latach i zakonczyc wszystkie spory. Wtedy bedzie pojednanie w milosci i w prawdzie.

    Lwow, 20.06.2018 r.

    20 Wypowiedz abpa Claudio Gerottiego, 50 Konferencja Episkopatu Ukrainy, Lwow, 06.03.2018.

    LITERATURA

    Abp Mokrzycki Mieczyslaw, wypowiedz do biskupow na 49 Konferencji Episkopatu Rzymskokatolickiego Ukrainy, 01.12.2017.

    Abp Szewczuk Swiatoslaw, Dialog leczy rany [w jezyku polskim], Krakow 2017.

    Abp Szewczuk Swiatoslaw, Dialog leczy rany [w jezyku ukrainskim], Lwow 2018. Annuario Pontificio, Citta del Vaticano 2014.

    Blogoslawiony Meczennik Grzegorz Chomyszyn, biskup stanislawowski, Dwa Krolestwa [w jezyku ukrainskim], red. I. Pelechatyj, W. Osadczy, Lublin 2016. Blogoslawiony Meczennik Grzegorz Chomyszyn, biskup stanislawowski, Dwa Krolestwa [w jezyku polskim], red. I. Pelechatyj, W. Osadczy, Krakow 2017.

    Buczek Marian, Sedelnik Igor, Parafie, koscioly oraz kaplice, Lwow 2008.

    STRONY INTERNETOWE

    Film Kardynal Lubomir Huzar, www.rkc.in.ua, 08.07.2017.

    Film Kriz Terni, www.rkc.in.ua, 25.12.2012.

    www.rkc.in.ua, 15.12.2002, 11.07.2003, 01.11.2004, 28.06.2013, 11.05.2016.

    Morion BUCZEK

    Kosciol rzymskokatolicki na Ukrainie wobec pojednania polsko-ukrainskiego w milosci i prawdzie

    STRESZCZENIE

    Na pograniczu kultury i religii, w ktorym my zyjemy, zawsze moga istniec pewne nieporozumienia i problemy. Zadaniem Kosciola katolickiego dwoch obrzadkow - lacinskiego i bizantyjskiego - jest lagodzenie konfliktow. Biskup greckokatolicki ze Stanislawowa, blogoslawiony Grzegorz Chomyszyn, rozumial problemy i chcial je rozwiazywac w duchu chrzescijanskim. Nie zostal jednak zrozumiany przez swoj narod, a zwlaszcza przez nacjonalistow ukrainskich. Przestrzegal przed herezja nacjonalizmu, ktora wynosila narod ponad Pana Boga, a w konsekwencji doprowadzila 11 lipca 1943 roku do "Krwawej Niedzieli" na Wolyniu.

    Na przelomie XX i XXI wieku we Lwowie dwaj kardynalowie, Marian Jaworski i Lubomyr Huzar, jako metropolici dwoch obrzadkow katolickich starali sie praktycznie wspolpracowac w dziele pojednania i lagodzenia sporow. Czynili to zawsze 1 listopada na Cmentarzu Obroncow Lwowa, czyli "Orlat Lwowskich". Wierni obu Kosciolow do dzisiaj wspominaja te lata i dziekuja za poczatek prawdziwego dialogu i modlitwy.

    Pomiedzy Polakami i Ukraincami po wojnie bylo wiele tzw. pojednan w milosci, ktore nie daly oczekiwanych rezultatow. Obecnie na naszym pokoleniu spoczywa obowiazek pojednania w prawdzie, bo tylko ona moze nas wyzwolic (J 8.32).

    SLOWA KLUCZOWE: Polacy, Ukraincy, dialog, pojednanie, przebaczenie, wspolpraca, Kosciol rzymskokatolicki na Ukrainie, Kosciol greckokatolicki na Ukrainie

    The Roman Catholic Church in Ukraine reconciling Polish and Ukrainians in love and truth

    SUMMARY

    The characteristic features of the borderland are conflicts and misunderstandings. The church of both rites, Latin and Byzantine, should not stay aside. The Greek Catholic bishop Hryhory Chomyszyn from Stanislawow belonged to those people who wanted to reach an agreement in the spirit of a Christian peace. He was not understood by his people and especially by the Ukrainian nationalists. He warned against the heresy of nationalism that would put the nation above God, and consequently led on July 11, 1943 to "Bloody Sunday" in Volyn.

    At the turn of the 20th and 21st centuries in Lviv, two cardinals Marian Jaworski and Lubo-myr Huzar, as the metropolitans of two Catholic rites, tried practically to cooperate in the work of reconciliation and alleviation of disputes. After the war there were many so-called reconciliations in love between Poles and Ukrainians that did not give the desired results. At present, our generation is obliged to reconcile in truth, because only it can bring liberation to us (J 8.32).

    KEYWORDS: Poles, Ukrainians, dialogue, reconciliation, forgiveness, cooperation, the Roman Catholic Church in Ukraine, the Greek Catholic Church in Ukraine


    Ключові слова: Polacy / Ukraincy / dialog / pojednanie / przebaczenie / wspolpraca / Kosciol rzymskokatolicki na Ukrainie / Kosciol greckokatolicki na Ukrainie / Poles / Ukrainians / dialogue / reconciliation / forgiveness / cooperation / the Roman Catholic Church in Ukraine / the Greek Catholic Church in Ukraine

    Завантажити оригінал статті:

    Завантажити